نخستین تأسیسات آتش‌نشانی ایران برج آتش‌نشانی تبریز است که با تاسیس اولین بلدیه کشور در تبریز اولین آتش نشانی نیز به وجود آمده.
برج آتش نشانی نبش خیابان خاقانی و خیابان بهادری تبریز واقع شده و تاریخ بنای آن مربوط به اواخر دوره ی قاجاریه است . این برج آجری 23 متر ارتفاع دارد و پلان آن در داخل برج،دایره شكل است . یك رشته راه پله ی حلزونی به قسمت فوقانی برج راه می یابد.
این برج كاركردی دیده بانی داشت و شب ها نگهبانی در اتاقك فوقانی آن كشیك می داد. در صورت بروز آتش سوزی در هر نقطه از شهر ، محل آن توسط نگهبان شناسایی می شد و به اطلاع مامورین آتش نشانی می رسید تا برای خاموش كردن آتش به آن سو گسیل شوند .
علاوه بر این،در اتاقك فوقانیبرج ، همواره چراغی روشن بود . هنگام شب كسانی كه نیاز به امداد داشتند ازطریق چراغ و برج می توانستند محل آتش نشانی را تشخیص داده و به آن سمت بشتابند.
بدین ترتیب شهر تبریز از دوره قاجاریه دارای دستگاه های اطفای حریق و پمپاژ آب با پمپ های مسی دستی دو طرفه بود . این وسایل،هم اكنون در موزه ی آتش نشانی تبریز نگهداری می شوند . این برج یكی از نمونه های نادر در نوع خود است كه تاكنون باقی مانده است.